Pytania i odpowiedzi
Jak wygląda droga ustawy u prezydenta — krótko, z podstawą prawną.
Ile czasu prezydent ma na podpisanie ustawy?
21 dni od dnia przedstawienia mu ustawy przez Marszałka Sejmu (art. 122 ust. 2 Konstytucji). W przypadku ustaw pilnych — 7 dni (art. 123 ust. 3), a ustawy budżetowej — także 7 dni (art. 224 ust. 1).
W tym czasie prezydent podpisuje ustawę, wetuje ją albo kieruje do Trybunału Konstytucyjnego.
Co oznacza „Czekamy na potwierdzenie”? Co, jeśli prezydent nie zdąży?
Tak oznaczamy ustawy, których termin na decyzję minął, a ani w danych Sejmu, ani w komunikatach Kancelarii Prezydenta nie ma jeszcze informacji o decyzji. Prawie zawsze oznacza to, że decyzja zapadła i wkrótce zostanie opublikowana.
Konstytucja nie przewiduje „milczącej zgody” — ustawa niepodpisana w terminie nie wchodzi w życie automatycznie. Przekroczenie terminu przez prezydenta byłoby naruszeniem Konstytucji, ale zdarza się bardzo rzadko.
Co to jest weto prezydenta?
Weto to wniosek prezydenta do Sejmu o ponowne rozpatrzenie ustawy, zawsze z uzasadnieniem (art. 122 ust. 5 Konstytucji). Uzasadnienie jest publikowane jako druk sejmowy — linkujemy je przy każdej zawetowanej ustawie.
Prezydent nie może zawetować tylko części ustawy — weto dotyczy całości.
Czy Sejm może odrzucić weto?
Tak. Sejm może ponownie uchwalić ustawę większością 3/5 głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów, czyli 230. Przy pełnej sali potrzeba 276 głosów.
Po odrzuceniu weta prezydent ma 7 dni na podpisanie ustawy i nie może już skierować jej do Trybunału w trybie kontroli prewencyjnej. Jeśli Sejm nie odrzuci weta, ustawa nie wchodzi w życie.
Co oznacza skierowanie ustawy do Trybunału Konstytucyjnego?
Zamiast podpisać ustawę, prezydent może poprosić Trybunał o sprawdzenie jej zgodności z Konstytucją (art. 122 ust. 3). Do czasu wyroku termin na podpis nie biegnie.
Jeśli Trybunał uzna ustawę za zgodną — prezydent musi ją podpisać. Jeśli za niezgodną w całości — odmawia podpisania. Jeśli niezgodne są tylko niektóre przepisy, prezydent może podpisać ustawę bez nich albo zwrócić ją Sejmowi.
Czy prezydent może podpisać ustawę i jednocześnie zaskarżyć ją do Trybunału?
Tak. Po podpisaniu prezydent może złożyć wniosek do Trybunału w trybie kontroli następczej (art. 191 ust. 1 pkt 1). Ustawa obowiązuje do czasu ewentualnego wyroku.
Dane Sejmu nie obejmują takich wniosków, więc na razie ich nie pokazujemy.
Czy prezydent może zawetować budżet?
Nie. Ustawę budżetową prezydent podpisuje w ciągu 7 dni albo kieruje do Trybunału Konstytucyjnego, który musi orzec w ciągu 2 miesięcy (art. 224 Konstytucji).
Kiedy podpisana ustawa zaczyna obowiązywać?
Po ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw, w terminie wskazanym w samej ustawie. Jeśli ustawa go nie określa, wchodzi w życie po 14 dniach od ogłoszenia (art. 4 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych).
Przy każdej podpisanej ustawie podajemy datę wejścia w życie według Dziennika Ustaw (system ELI) albo informację, że ustawa czeka na ogłoszenie. Ustawa może wprowadzać część przepisów później — te terminy są w jej treści.
Skąd pochodzą dane i jak często są aktualizowane?
Z oficjalnego API Sejmu RP (przebieg procesu legislacyjnego), z komunikatów Kancelarii Prezydenta na prezydent.pl i z systemu ELI (publikacja w Dzienniku Ustaw). Dane aktualizujemy regularnie — datę ostatniej aktualizacji widać na dole każdej strony.
Sejm odnotowuje decyzje prezydenta z opóźnieniem. Jeśli decyzja jest już w komunikacie Kancelarii Prezydenta, pokazujemy ją od razu i zaznaczamy, skąd pochodzi.
Każda informacja na stronie ustawy ma link do źródła. Szczegóły w metodologii na stronie „O projekcie”.
Dlaczego serwis obejmuje tylko obecnego prezydenta?
Serwis ma odpowiadać na bieżące pytanie „czy prezydent podpisał tę ustawę?”, a najwięcej takich pytań dotyczy ustaw, które właśnie trafiają na biurko prezydenta. Dlatego zaczynamy od decyzji prezydenta Karola Nawrockiego, od dnia zaprzysiężenia, 6 sierpnia 2025 r.
Zawężenie zakresu pozwala sprawdzić każdą decyzję w dwóch niezależnych źródłach: w danych Sejmu i w komunikatach Kancelarii Prezydenta. Dla wcześniejszych kadencji dane są rozproszone w archiwach i trudniej zapewnić tę samą dokładność.
Decyzje poprzednich prezydentów można sprawdzić w archiwum na stronie prezydent.pl oraz w Internetowym Systemie Aktów Prawnych (isap.sejm.gov.pl).
Czy serwis ocenia decyzje prezydenta?
Nie. Pokazujemy fakty i źródła, każdą decyzję opisujemy w ten sam sposób i nie wyróżniamy ustaw według własnej oceny ich wagi.