Pytania i odpowiedzi

Jak wygląda droga ustawy u prezydenta — krótko, z podstawą prawną.

Ile czasu prezydent ma na podpisanie ustawy?

21 dni od dnia przedstawienia mu ustawy przez Marszałka Sejmu (art. 122 ust. 2 Konstytucji). W przypadku ustaw pilnych — 7 dni (art. 123 ust. 3), a ustawy budżetowej — także 7 dni (art. 224 ust. 1).

W tym czasie prezydent podpisuje ustawę, wetuje ją albo kieruje do Trybunału Konstytucyjnego.

Co oznacza „Czekamy na potwierdzenie”? Co, jeśli prezydent nie zdąży?

Tak oznaczamy ustawy, których termin na decyzję minął, a ani w danych Sejmu, ani w komunikatach Kancelarii Prezydenta nie ma jeszcze informacji o decyzji. Prawie zawsze oznacza to, że decyzja zapadła i wkrótce zostanie opublikowana.

Konstytucja nie przewiduje „milczącej zgody” — ustawa niepodpisana w terminie nie wchodzi w życie automatycznie. Przekroczenie terminu przez prezydenta byłoby naruszeniem Konstytucji, ale zdarza się bardzo rzadko.

Co to jest weto prezydenta?

Weto to wniosek prezydenta do Sejmu o ponowne rozpatrzenie ustawy, zawsze z uzasadnieniem (art. 122 ust. 5 Konstytucji). Uzasadnienie jest publikowane jako druk sejmowy — linkujemy je przy każdej zawetowanej ustawie.

Prezydent nie może zawetować tylko części ustawy — weto dotyczy całości.

Czy Sejm może odrzucić weto?

Tak. Sejm może ponownie uchwalić ustawę większością 3/5 głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów, czyli 230. Przy pełnej sali potrzeba 276 głosów.

Po odrzuceniu weta prezydent ma 7 dni na podpisanie ustawy i nie może już skierować jej do Trybunału w trybie kontroli prewencyjnej. Jeśli Sejm nie odrzuci weta, ustawa nie wchodzi w życie.

Co oznacza skierowanie ustawy do Trybunału Konstytucyjnego?

Zamiast podpisać ustawę, prezydent może poprosić Trybunał o sprawdzenie jej zgodności z Konstytucją (art. 122 ust. 3). Do czasu wyroku termin na podpis nie biegnie.

Jeśli Trybunał uzna ustawę za zgodną — prezydent musi ją podpisać. Jeśli za niezgodną w całości — odmawia podpisania. Jeśli niezgodne są tylko niektóre przepisy, prezydent może podpisać ustawę bez nich albo zwrócić ją Sejmowi.

Czy prezydent może podpisać ustawę i jednocześnie zaskarżyć ją do Trybunału?

Tak. Po podpisaniu prezydent może złożyć wniosek do Trybunału w trybie kontroli następczej (art. 191 ust. 1 pkt 1). Ustawa obowiązuje do czasu ewentualnego wyroku.

Dane Sejmu nie obejmują takich wniosków, więc na razie ich nie pokazujemy.

Czy prezydent może zawetować budżet?

Nie. Ustawę budżetową prezydent podpisuje w ciągu 7 dni albo kieruje do Trybunału Konstytucyjnego, który musi orzec w ciągu 2 miesięcy (art. 224 Konstytucji).

Kiedy podpisana ustawa zaczyna obowiązywać?

Po ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw, w terminie wskazanym w samej ustawie. Jeśli ustawa go nie określa, wchodzi w życie po 14 dniach od ogłoszenia (art. 4 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych).

Przy każdej podpisanej ustawie podajemy datę wejścia w życie według Dziennika Ustaw (system ELI) albo informację, że ustawa czeka na ogłoszenie. Ustawa może wprowadzać część przepisów później — te terminy są w jej treści.

Skąd pochodzą dane i jak często są aktualizowane?

Z oficjalnego API Sejmu RP (przebieg procesu legislacyjnego), z komunikatów Kancelarii Prezydenta na prezydent.pl i z systemu ELI (publikacja w Dzienniku Ustaw). Dane aktualizujemy regularnie — datę ostatniej aktualizacji widać na dole każdej strony.

Sejm odnotowuje decyzje prezydenta z opóźnieniem. Jeśli decyzja jest już w komunikacie Kancelarii Prezydenta, pokazujemy ją od razu i zaznaczamy, skąd pochodzi.

Każda informacja na stronie ustawy ma link do źródła. Szczegóły w metodologii na stronie „O projekcie”.

Dlaczego serwis obejmuje tylko obecnego prezydenta?

Serwis ma odpowiadać na bieżące pytanie „czy prezydent podpisał tę ustawę?”, a najwięcej takich pytań dotyczy ustaw, które właśnie trafiają na biurko prezydenta. Dlatego zaczynamy od decyzji prezydenta Karola Nawrockiego, od dnia zaprzysiężenia, 6 sierpnia 2025 r.

Zawężenie zakresu pozwala sprawdzić każdą decyzję w dwóch niezależnych źródłach: w danych Sejmu i w komunikatach Kancelarii Prezydenta. Dla wcześniejszych kadencji dane są rozproszone w archiwach i trudniej zapewnić tę samą dokładność.

Decyzje poprzednich prezydentów można sprawdzić w archiwum na stronie prezydent.pl oraz w Internetowym Systemie Aktów Prawnych (isap.sejm.gov.pl).

Czy serwis ocenia decyzje prezydenta?

Nie. Pokazujemy fakty i źródła, każdą decyzję opisujemy w ten sam sposób i nie wyróżniamy ustaw według własnej oceny ich wagi.